મુશ્કીલેં મારગ દિખાતી હૈં મુઝે, આફતેં બઢના બતાતી હૈં મુઝે; પંથ કી ઉત્તુંગ-દુર્દમ ઘાટિયાં, ધ્યેય-ગિરિ ચઢના સિખાતી હૈં મુઝે... - હિન્દીના વિખ્યાત કવિ ગોપાલદાસ નીરજની પંક્તિઓ મુશ્કેલઓની પર્વતમાળાને પાર કરવાના હોંસલાના પ્રતિબિંબ સમાન છે. મુશ્કેલીઓ અને પરેશાનીઓથી દૂર ભાગવાને બદલે તેનો સામનો કરનાર જ તેમાંથી રસ્તો શોધી શકે છેે અને તેે જ તેની સફળતાનો રાજમાર્ગ બની રહે છે. દુનિયા જેને અશક્ય કે અસંભવ માનતી હોય તેને જ સખત મહેનત અને સતત અભ્યાસથી સહજ સાધ્ય બનાવનારી વ્યક્તિઓ જ પોતાની સ્થિતિને તો સુધારી શકે જ છે, તેની સાથે સાથે અન્યો માટે પણ પ્રેરણારુપ બની શકે છે.  ભારતની આવી જ એક 16 વર્ષની કિશોરી શીતલ દેવીએ એશિયન પેરા ગેમ્સમાં અસાધારણ દેખાવ કરતાં તીરંદાજીની સ્પર્ધામાં બે સુવર્ણ અને એક રજત એમ ત્રણ ચંદ્રકો હાંસલ કરી બતાવ્યા છે. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, શીતલને કુદરતે બંને હાથ આપ્યા નથી, પણ તેણે આ પરિસ્થિતિને સ્વીકારીને આગળ વધવાનો રસ્તો શોધવાનો પ્રયાસ કર્યો અને તેના આ જ પ્રયાસો તેને જમ્મુ-કાશ્મીરના એક નાનકડા ગામડામાંથી ચીનના હાંગઝોઉમાં રમાયેલી એશિયન પેરા ગેમ્સના ત્રણ ચંદ્રકો સુધી લઈ ગયા. શીતલના જઝ્બા અ...

પ્રયાસોમાં સાતત્ય થકી જ સફળતાને હાસંંલ કરી શકાય છે, પણ સફળતા મેળવ્યા પછી પણ જો શ્રેષ્ઠતાની તલાશને જારી રાખવામાં આવે તો નિપૂર્ણતાની નજીક પહોંચવાથી દુનિયાની કોઈ પણ તાકાત અટકાવી શકતી નથી. આ જ કારણે વિશ્વના મહાન ખેલાડીઓ હોય કે પછી જ્ઞાનસમૃદ્ધ તજજ્ઞો દરેક પોતપોતાના ક્ષેત્રમાં વર્ષો વિતાવવા છતાં પોતાની ઓળખ અભ્યાસુ તરીકેની જ આપતા હોય છે, કારણ કે નવુ શીખવા માટે ઉત્સુક રહેનારી વ્યક્તિને તો વર્ષોની તપશ્ચર્યા પણ ઓછી લાગે છે અને તેની સામે જિતના આગે જાંઉ, ગહરા હોતા જાએ... જેવો આખો સમુદ્ર તેને પડકારતો ઉભો હોય તેવો અહેસાસ થતો હોય છે.  મોટાભાગે હાંસિયામાં જ જોવા મળતા મહિલા ફૂટબોલમાં છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી સફળતાના એક પછી એક શિખરો સર કરીને 25 વર્ષની ઐતાના બોનમાતી ખળભળાટ મચાવી રહી છે. સ્પેનિશ ફૂટબોલના પાવરહાઉસ તરીકે ઓળખાતા બાર્સેલોનામાં જુનિયર ખેલાડી તરીકે જોડાયેલી બોનમાતીએ તેની કલબને ઘરઆંગણાની લીગની સાથે સાથે બે વખત યુરોપીયન ચેમ્પિયન તરીકેનો ખિતાબ અપાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. આટલું જ નહીં, તેણે ચાલુ વર્ષે મહિલા ફૂટબોલમાં સ્પેનને પહેલીવાર વર્લ્ડ ચેમ્પિયન બનાવવામાં પાયાની ભૂમિકા ભજવી હતી. આ જ કારણે ફ...

સાતત્ય જ વિકાસનો ખરો પાયો છે. નવી પેઢીએ હંમેશાા તેમના પૂૂરોગામીની સિદ્ધિઓની બરોબરી મેળવવા કે પછી તેને અતિક્રમી જવાના પ્રયાસમાં જ રત રહેવાની જરુર છે. જેથી કરીને ભૂતકાળની બરોબરીએ કે પછી તેના કરતાં એક ડગલું આગળ વર્તમાનની યશોગાથા પણ આલેખાય. જે આવનારી પેઢી માટે એવો પડકાર બની રહે કે જેનાથી આગળ વધવાનું સ્વપ્ન તેમની આંખોામાં સાહજિક રીતે રોપાઈ જાય. જ્યારે વર્તમાન પોતાને સમૃદ્ધ અને સિદ્ધિસભર બનાવી લેે છે, ત્યારે ભૂતકાળનું પ્રભુત્વ પરોઢ થતાં ઝાંખા થયેલા ઝળાહળાં થતા તારા જેવું બની રહે છે.  ભારતીય બોક્સિંગ જગતમાં પણ વર્તમાન પેઢીએ તેમની સખત મહેનત અને પરિશ્ચમને સહારે દુનિયાભરમાં ડંકો વગાડી દીધો છે. ઘરઆંગણે યોજાયેલી મહિલા બોક્સિંગની વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપમાં ભારતની એક સાથે ચાર બોક્સરોએ સુવર્ણસિદ્ધિ હાંસલ કરતાં 17 વર્ષ જૂના ઈતિહાસને દોહરાવ્યો. તેની સાથે સાથે વિશ્વ વિજેતા બનવા માટેની સ્પર્ધામાં શ્રેષ્ઠતાના શીખરને પણ પ્રાપ્ત કરી લીધું છે. ભારતને વિશ્વવિજેેતા બનીને ગૌરવ અપાવનારી મહિલા બોક્સરોમાં  નિખત ઝરીન, લવલીના બોર્ગોહેન, નીતુ ઘંઘાસ તેમજ સ્વિટી બૂરાનો સમાવેશ થાય છે. જેમણે પોતાની પ્રતિભા થકી માત્ર હ...

- અમેરિકાના ઓરેગનના પોર્ટલેન્ડમાં જન્મેલા ફોસબરીને ઊંચી કૂદમાં પરંપરાગત પદ્ધતિઓ અનુકૂળ ના આવી ને તેમણે પોતાની આગવી પદ્ધતિ વિકસાવી ઓલિમ્પિકમાં સુવર્ણ ચંદ્રક જીત્યો તેમની પદ્ધતિ છેલ્લા છ દાયકાથી ટોચના એથ્લીટ્સની પહેલી પસંદ બની રહી છે રસ્તો નહીં જડે તો રસ્તો કરી જવાના , થોડા અમે મુંઝાઈ મનમાં મરી જવાના ! શાળાના પાઠ્યક્રમમાં સામેલ અમૃત ઘાયલની આ પંક્તિઓ ભાવિ નાગરિકોને નવા સ્ટાર્ટઅપ માટે સ્ટાર્ટઅપ શબ્દના જન્મ પહેલેથી પ્રેેરણા આપતી રહી છે ! પ્રત્યેક મહાન વ્યક્તિની વિશેષતા એ છે કે , તેઓએ પરંપરાગત માર્ગો અને વિચારોથી અલગ જઈને કશું નવું કરવાની કોશીશ કરી. જે કાળની કેડીએ એક સમયે નવીન અને અપ્રચલિત મનાતું તે જ સફળતાનો રાજમાર્ગ બની રહે છે. આવું જ કંઈક અમેરિકાના ઊંચી કૂદના ખેલાડી રિચાર્ડ ડગ્લાસ ફોસબરી સાથે પણ બન્યું હતુ. તેમને તેમના સમયમાં પ્રચલિત એવી ઊંચી કૂદની તમામ પદ્ધતિઓમાંથી કોઈ અનુકૂળ ન આવી અને આ જ કારણે તેમણે એક નવી જ પદ્ધતિ વિકસાવી , જેમાં ખેલાડી ઊંચી કૂદમાં જમીનને સમાંતર ઊંચાઈ પર આડા બાંધેલા વાંસ પરથી પહેલા માથુ , પછી ખભા અને છેલ્લે પગને પસાર કરે છે. આ સમયે તેનો ચહરો આકાશ તરફ રહે છે અને તે પ...

‘શ્રધ્ધા જ મારી લઈ ગઈ મંઝિલ ઉપર મને, રસ્તો ભૂલી ગયો તો દિશાઓ ફરી ગઈ’ આત્મવિશ્વાસ થકી અસાધારણ અને કલ્પનાતીત સફળતાને હાંસલ કરી શકાય છે – એ હકીકતનું પ્રતિબિંબ પાડતી ગઝલની પંક્તિના ઘણા ઉદાહરણોથી ઈતિહાસ અને વર્તમાન ભરચક છે. વ્યક્તિની સામે એક પછી એક મુશ્કેલ કોયડા સર્જતી જિંદગીના પડકારની સામે ઝિઁદાદિલીથી ઝઝુમવાની તાકાત જ પ્રતિભાનો વિસ્તાર કરે છે. ક્રિકેટમાં બ્રેડમેન-તેંડુલકર, ફૂટબોલમાં પેલે, બોક્સિંગમાં મુહમ્મદ અલી જેવા મહાન ખેલાડીઓએ પોતાની પ્રતિભાને શ્રેષ્ઠતાની એટલી ઊંચાઈએ પહોંચાડી કે, જેના થકી તેઓ ખુદ જ તેમની રમતની ઓળખ બની ગયા. યુવા વયે રમતમાં સફળતા મેળવવાનું સ્વપ્ન જોયા બાદ તેની પાછળ મૂકેલી આંધળી દોટને કારણે જ તેઓ આટલી ઊંચાઈ સુધી પહોંચી શક્યા હતા. અમેરિકાની લોકપ્રિય રમત બાસ્કેટબોલમાં માઈકલ જોર્ડન અને મેજિક જોન્સન જેવા મહાન ખેલાડીઓની હરોળમાં હવે ધ કિંગ તરીકેની ઓળખ ધરાવતા લેબ્રોન જેમ્સે પણ સ્થાન મેળવી લીધું છે.  છેક 38 વર્ષની ઉંમરે પહોંચેલા લેબ્રોનની ટોચના બાસ્કેટબોલર તરીકેની કારકિદીએ બે દાયકાની લાંબી સફર ખેડી છે. જોકે ઓલ્ડ વાઈનની જેમ લેબ્રોનની ઉંમર જેમ જેમ વધતી જાય છે, તેમ તેમ તેની કારક...